ZASADY DZIAŁANIA I WYMAGANIA KONSTRUKCYJNE DLA RÓŻNYCH TYPÓW URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH W WYKONANIU PRZECIWWYBUCHOWYM 19-04-2011

trody k, transformatorem lub przy zastosowaniu prostownika, ła­dunki gromadzące się na elektryzującym się przedmiocie rozpra­szają się w przestrzeni jonizowanej i spływają przez sąsiednie uziemienia •— podobnie jak przy nawilżaniu. Zrozumiałe jest, że z różnych względów właściwe ustawie­nie elektrod w stosunku do przedmiotu naelektryzowanego jest bardzo ważne dlatego, żeby nie doprowadzić do wyładowań iskro­wych. Wielkość natężenia pola elektrycznego, a tym samym wielkość stopnia jonizacji, powinny być takie, aby występowały tylko wyładowania typu ulotu (nie iskrowe). Sposób ten, jak i następny, może być stosowany jedynie przy starannym prze­badaniu warunków ruchowych i opracowaniu odpowiednich za­leceń. Jonizacja powietrza otaczającego przedmiot naelektryzowany przez promieniowanie radioaktywne przebiega o wiele wolniej od jonizacji elektrycznej — przy jonizacji radioaktywnej nie na­leży się obawiać przeskoku iskrowego. Natomiast stosowanie tego sposobu jonizacji może być niebezpieczne dla obsługi, należy więc postępować dokładnie według wskazówek specjalisty. Właś­nie ze względu na bezpieczeństwo obsługi, nie stosuje się do jo­nizacji promieni rentgenowskich lub gamma, chociaż promienie te dobrze jonizują wszystkie gazy. Stosuje się natomiast promie­niotwórcze pierwiastki lub ich izotopy emitujące promienie a lub 0. Drugim kryterium stosowania promieniotwórczych pierwia­stków lub ich izotopów jest okres połowicznego rozpadu danego pierwiastka, tzn. czas, w ciągu którego ciało promieniotwórcze traci połowę swojej zdolności emisji promieni. Rad, którego okres półrozpadu wynosi 1617 lat jest praktycznie niewyczerpanym źródłem promieniowania, ale nie nadaje się do jonizacji, ponie­waż emituje również promienie gamma. Polon, który emituje tylko promienie alfa ma niestety okres półrozpadu równy za­ledwie 138,4 dnia. Sztucznym izotopem promieniotwórczym speł­niającym warunki bezpiecznej jonizacji jest tal-204, który emi­tuje promienie i miękkie promienie y, a jego okres połowicz­nego rozpadu wynosi 4,26 lat; stosuje się również stront-90 i krypton-85.

Jonizacja wywołana promieniowaniem radioaktywnym prze­biega powoli, a dobór odległości i źródła emitującego promienie a lub fi zależy również od dopuszczalnej wartości prądu i wiel­kości powierzchni, którą należy pozbawić ładunków. Dla miej­scowego usuwania ładunków przy dozwolonym prądzie kilku \iA stosuje się promienie a, a dla rozładowywania dużej powierzchni, ale prądem kilku dziesiątych \iA — stosuje się promienie (1. Za­leżność odległości w funkcji prądu rozładowania podano na wy­kresie